Voor eeuwig in het paradijs der gangsters

Coolio overleed gisteren op 59-jarige leeftijd, meldde TMZ als eerste. Zijn manager bevestigde al gauw. In de jaren negentig werd hij wereldberoemd dankzij zijn iconische hit Gangsta’s Paradise; de titeltrack van zijn album én de soundtrack van de film Dangerous Minds. Een officiële doodsoorzaak is er nog niet; de rapper werd dood gevonden nadat hij het toilet bezocht in het huis van een vriend. Een terugblik op zijn grootste track ooit, en wie weet een van de grootste tracks ooit in hiphop.

Coolio, echte naam Artis Leon Ivey Jr., begon zijn rapcarrière in de late jaren tachtig. Dankzij connecties in Los Angeles sloot de in Pennsylvania geboren rapper zich zelfs aan bij WC & The Maad Circle. Zo staat hij vermeld in de credits van het debuutalbum Ain’t A Damn Thang Changed. Maar echt bekend werd hij in 1995; toen verscheen Gangsta’s Paradise. De hypnotiserende sample werd geleend uit Pastime Paradise, een track van Stevie Wonder uit 1976. Dangerous Minds, een film waarin Michelle Pfeiffer een lerares vertolkt die aan de slag gaat op een middelbare school in een achterbuurt in Californië.

Het beroemde vers uit de psalm ‘The Lord Is My Shepherd’ sleurde de luisteraar direct mee in de belevingswereld van de toen eveneens in Californië residerende rapper; “As I walk through the valley of the shadow of death…” Maar waar de originele psalm voortgaat met I will fear no evil, for thou art with me, schetste Coolio een donkerder beeld. “I take a look at my life, and realize there’s nothing left.”

En dan te bedenken dat hij die zinnen freestyle’de. Toen hij die had opgenomen, besefte Coolio dat hij voor een net zo sterk vervolg toch echt moest gaan zitten. Hij schreef de drie coupletten in één sessie. “Ik geloof graag dat het goddelijke interventie was,” vertelde Coolio aan Rolling Stone over de snelle geboorte van zijn magnum opus.

De bittere tekst, vol religeuze verwijzingen, het koor; elementen die van Gangsta’s Paradise een wereldhit maakten. In tenminste 19 landen landen stond de track wekenlang op nummer 1. Het leverde Coolio zelfs een Grammy op. Beste Rap Solo kon hij op zijn palmares schrijven, maar de Grammy voor beste song van het jaar ging aan hem voorbij.

Het nummer ontleent zijn iconische instrumentatie, refrein en titel aan het werk van Stevie Wonder, maar kreeg een gospelachtige feel mee toen r&b-zanger Larry Sanders, beter bekend als L.V., de productie van Doug Rasheed inkleedde. Tekstueel verkent Coolio het leven in een achterstandswijk, maar bewandelt hij een zelf aangelegd pad naar verandering. Zijn vertroebelde leven is perfect in harmonie met de spanning in de productie. Hij bewees: hiphop kon een wereldwijde hit voortproduceren, maar tegelijkertijd een ziel hebben.

Dat hoorde ook Stevie Wonder. Aanvankelijk wilde hij de sample niet clearen. Hij wimpelde het vezoek af na het horen van de godslastering in het nummer. Coolio besloot een compromis te sluiten. Zonder dat de track een commercieel gevoel op zou leveren, werden de tekstuele thema’s iets aangepast. Het gesprek over verlossing, zelfreflectie en wanhoop deed ook Wonder goed. Het zijn tenslotte fenomen die door iedereen worden ervaren, niet alleen door mensen uit de hood. Uiteindelijk resulteerde het wederzijdse respect zelfs in gezamenlijke optredens, zoals bij de Billboard Awards in 1995.

Hoewel Gangsta’s Paradise zijn grootste hit was, is hij zeker geen one hit-wonder te noemen. C U When U Get There, Fantastic Voyage en 1,2,3,4 zijn tracks die het ook wereldwijd goed hebben gedaan. Daarnaast was hij verantwoordelijk voor Awww, Here It Goes!, de titeltrack van de Nickelodeon-serie Kenan & Kel. Ook op het gebied van acteren ging het Coolio al snel na zijn wereldhit voor de wind. Hij speelde in onder meer tv-series als Charmed en The Nanny, maar ook in films als Batman & Robin, Judgment Day en Daredevil.

Coolio tourde nog altijd graag, al bracht hij de laatste jaren niet bijster veel muziek meer uit. Hij werkte grote tours af met rappers als Vanilla Ice en Young MC, Rob Base en Tone Loc, onder de noemer I Love The 90’s.

Eerder dit jaar belandden de kijkcijfers van zijn videoclip voor Gangsta’s Paradise in de miljarden. “Ik wil iedereen bedanken voor alle jaren van liefde”, bedankte hij zijn fans toen. “En bedankt om er voor mij te zijn. Ik hoop dat ik je met dit lied door goede en slechte tijden heb gehaald.”

Dat heb je, Coolio. Rust in vrede.

Credits: Bowie van Loon (tekst) | Rob Verhorst (header-foto, genomen tijdens Night Of The Proms)