Tot vrijwel ieders verrassing verscheen vorige maand uit het niets het bericht dat de ongekroonde prins van de Nederlandse hiphopscene, Extince, op 7 december via Top Notch zijn 4e officiële album 'Toch?' zou uitbrengen. Vol verwachting klopte menig hartje sneller richting de release van dit verlate Sinterklaas presentje.

Het laatste wapenfeit van Extince dateert alweer van 2005, toen zijn compilatie album De avonturen van de Exter-O-Naldus verscheen. Een verzamelaar waarbij hits als Spraakwater en Viervoeters in een nieuw jasje werden gestoken. Op deze disc verschenen ook 3 nieuwe tracks waaronder 20 Jaar. Een muzikaal hoogstandje waarin Extince fijntjes refereert aan zijn prominente aanwezigheid in de Nederlandse hip-hop scene vanaf 1985. Die 20 jaar hebben Peter Kops zeker geen windeieren gelegd. Integendeel. Na releases als Binnenlandse Funk, Vitamine E, 2e Jeugd en De avonturen van de Exter-O-Naldus is zijn fanbase nog altijd groeiende en kan deze opgewekte Brabander niet meer stuk bij zowel jong als oud, mainstream publiek en hip-hop heads. Binnenlandse Funk werd onlangs door 24 ervaringsdeskundigen zelfs uitgeroepen tot het beste Nederlandstalige hiphopalbum aller tijden. De vraag is dan ook of de verwachtingen voor Toch? niet iets te hoog gespannen waren? Je zult immers zelf maar de standaard neergezet hebben…

Toch? start met een degelijke introtrack ?!, die wordt vervolgd met een van de absolute hoogtepunten van het album; Repper-de-klep. De eerste single van het album is tevens een tribute aan Danny Boy’s gelijknamige nummer uit 1980. Zowel beatkeuze als tekst gaan hier moeiteloos in elkaar over. Het album zakt echter wat in elkaar na deze spetterende opening. Op Lois komt de charmeur in Extince naar boven, wanneer hij rapt over een oude vlam die hij opnieuw tegen het lijf loopt. Op een vrij simpele en vooral te trage beat probeert Extince er nog het beste van te maken, maar slaagt hierin slechts ten dele.
Funky is waarschijnlijk de beste benaming voor het nummer dat hierop volgt Ik weet jij houdt van hem. Jammer dat het stemgeluid van zanger Derenzo (die Extince bijstaat op deze track) in het refrein wat zeurderig overkomt. In Iedere dag pakt de Exter de draad weer op: “Extince, je weet, hier ben ik altijd voor te porren. Via de zoekmachines ook geheid op te snorren. Driekwart van de scene luistert naar de naam ‘Lorre’, logisch dat ik m’n stem soms verhef tot het schorre…” en “Eej yo, hoeveel rappers moet ik over hun bol aaien. De carrousel kan niet alleen maar voor de lol draaien. Eindstand van de rit moet ik die snol paaien. Die blauwe enveloppen waar ze m’n deurmat mee bezaaien…”)
Net als je denkt dat Extince nu wel warmgedraaid is, gooit hij er nog een schepje bovenop in 5%. Op een strakke beat van Terilekst wordt het tempo nog eens opgeschroefd door Extince en special guest MC Miker G. MC Miker G? Jawel.. de man die eind jaren ‘80 samen met DJ Sven veel succes boekte is terug. Met enig gevoel voor zelfspot en realiteitszin dropt Lucien Witteveen binnen een kleine minuut in sneltreinvaart z’n levensverhaal.
Zoals op elk Extince album mag ook dit keer de posse-cut niet ontbreken. In N.L. (Nieuwe Lichting) komen achtereenvolgens Lange Frans, Kempi, Jiggy Dje, Winne, Nina en tenslotte de prins zelf voorbij. Jammer dat Kempi’s bijdrage vrij slecht te verstaan is en zijn delivery qua tekst te wensen over laat. Hij heeft duidelijk meer in zijn mars. De uitsmijter van het album is ongetwijfeld Wee toch… Alle facetten die Extince tot de super artiest maken die hij is, komen tot uiting op deze, bewust late, reactie op Brainpower’s Ghostbusters. Tenenkrommend zal Brain wederom moeten aanhoren hoe hij door Extince subtiel op zijn plaats wordt gezet: “Wat een rommel, wat een rotzooi en wat een troep. Drop alles in een vuilniszak, maar zet die niet bij mij op de stoep.” En “Ik heb dat gekissebis niet uitgeluisterd, het duurde zo lang. Al dat harde geschreeuw, werd je zelf niet bang? Shit zit je goed dwars. Houdt het jou dan zo bezig? Bedoel: je hebt toch een leuke tijd gehad, was een poos afwezig… maar niet heus plus je zou toch losgaan met je boyband? Wankel vierpersoonstafeltje dat je er bent.”
Witte Piet en En zo geschiedde zijn geen tracks die lang zullen blijven hangen. Ken je Frank? is weer een track van hoogstaand niveau. Extince blikt terug op het verleden, maar de precieze betekenis van zijn teksten blijft een beetje in het midden en zal door eenieder ook anders geïnterpreteerd worden. De snoeiharde gabberbeat die deze track afsluit is een smetje op het geheel. Knop om sluit het album waardig af, waarbij Extince ook nog een verse in het Engels dropt op een dope beat.

Conclusie: Het is niet fair om Toch? met Binnenlandse Funk te vergelijken. Extince gaf zelf al aan dat hij de standaard zelf wellicht zo hoog heeft gelegd dat deze in de toekomst moeilijk te overtreffen valt. Vraag is ook of je dat überhaupt wel wilt als artiest of als luisteraar. De prins is, vooral qua beats, door de jaren heen niet vies geweest van experimenteren. Daardoor kreeg ieder Extince-album een eigen identiteit. Die lijn is doorgetrokken op dit album, dat vaak verrassende beats en ontzettend sterke teksten bevat, waar je nog menig keer om zult moeten glimlachen. Extince is een unieke artiest in Nederland en blijft met Toch? de concurrentie wederom mijlen ver voor. Maar over smaak valt te twisten, toch?

Tracklist:
01. ?!
02. Repper-De-Klep
03. Lois
04. Ik Weet Jij Houdt Van Hem
05. Iedere Dag
06. 5 % (ft. MC Miker G)
07. (N.L.)( Nieuwe Lichting) (ft. Lange Frans, Kempi, Jiggy Djé, Winne en Nina)
08. Wee Toch…
09. Witte Piet
10. En Zo Geschiedde
11. Ken Je Frank?
12. Knop Om

Meer info: “Top Notch”http://www.top-notch.nl

Meer Reviews