Het mocht slordig bij Dilla, maar zó slordig als op ‘DILLAGENCE II’ ook weer niet

Al zo’n twintig jaar lang dropt Busta Rhymes een of twee Dilla-beats op zijn albums. Spaarzaam was hij dus, met de muziek van de man die hij ooit leerde kennen via Q-Tip en Ali Shaheed Muhammad. Tot nu. DILLAGENCE 2 is het vervolg op de rauwe mixtape die in 2007 dropte, niet lang nadat Dilla was gestorven. Busta is een van de vaandeldragers van diens legacy, een heel album met beats van de Detroit-legend voelt vanuit zijn makerschap dan ook niet geforceerd. Bovendien heeft hij de zegen van Ma Dukes – en die werd zelfs vastgelegd op het album. Erin duiken leert dat DILLAGENCE 2 een echte hit-or-miss-plaat is geworden.

Zodra Busta Rhymes vanaf november 2025 aan de buitenwereld vertelde dat hij werkte aan een compleet door J Dilla geproduceerd album, verkreeg hij speciale songs. De legendarische muzikant, die in 2006 overleed, had hem gedurende hun professionele relatie zo’n driehonderd beats gestuurd, maar een onafgemaakte demo van Jay Dee en D’Angelo was de kers op de taart. Jammer dat een track met zo’n line-up – Busta, Dilla, D’Angelo – er zó beroerd uitkomt. En zo valt er wel meer aan te merken op DILLAGENCE 2. Toch is er zelfs voor de onmiskenbare hiphoppuristen óók genoeg te genieten.

Vocals uit 2011

Het album werd voorafgegaan door de singles SPAZZZ en Talk Ya Shit. Laatstgenoemde is een samenwerking met Lil Wayne, die voor het eerst op een Dilla-beat te horen is. Weezy’s vocalen schijnen zo’n anderhalf decennium geleden opgenomen te zijn – wellicht is het een throw-away geweest van een ander Busta-album waarbij de song uiteindelijk niet in het grotere geheel gepast had. Het verklaart ook waarom de man uit New Orleans klinkt alsof ‘ie in zijn prime zit. De sample uit Bobby Byrd’s I Know You Got Soul werd door Dilla verknipt en naar een stuiterend resultaat gemodelleerd. Precies het soort track waardoor ik van hiphop ben gaan houden: hard, plezierig, swingend en vol punches.

Kanttekeningen zijn er echter ook: de beats klinken regelmatig van cassettekwaliteit. Dat kan soms niet anders, gezien de tragische afloop van Dilla’s te korte leven, maar hier wordt zijn eigen ruwe geluidsmix vermengd met kraakheldere vocalen. Vooral bij een track als Royalty valt de slechte mix op. Daardoor heerst regelmatig het gevoel dat Busta en zijn gastartiesten in een ander universum hebben getaped dan waarin de beats zich afspelen. De arrangementen worden daardoor rommelig. Neem die D’Angelo-demo – die zat niet voor niets in de kluis.

Flexibel rappen op al ‘bekende’ beats

Daarbij komt dat soms de overblijfselen van de AI-stemsplitters zijn te horen. Met alle geweldige Dilla-leerlingen die er zijn (Karriem Riggins en Black Milk werken bovendien mee aan de plaat!) had er wellicht meer ambachtelijk geknutseld kunnen worden om zulke kunstmatige intelligentie te compenseren. Aan de andere kant: bij Dilla mocht het rauw en sloppy klinken, maar niet onaf.

Niet al Dilla’s materiaal wat Busta op dit album heeft verzameld is ‘nieuw’. Fans herkennen een alternatieve versie van de instrumental van Common’s Love Is, en horen ook een beat van een albumcut van Guilty Simpson’s Ode To The Ghetto. Busta laat zijn speed rap-skills thuis, maar blijft flexibel. Hij weet wanneer hij met zijn teksten de show kan stelen (in Shoo en Love & War bijvoorbeeld), maar laat ook de ruimte voor Dilla’s genialiteit. Die staat nog nét iets vaker in de spotlights. Busta rapt rapt soepel, maar soms past zijn delivery totaal niet bij de productie. Daardoor hunker je soms haast naar een instrumentale versie van DILLAGENCE 2.

Chaotisch en slordig vs. puur en ongefilterd

Het album als geheel voelt behoorlijk chaotisch en slordig. Waar Wayne en Common fantastisch presteren, voelen veel van de andere gastoptredens op Dillagence 2 misplaatst aan. Staat Big Sean bijvoorbeeld alleen op Wait 4 U (een compleet misbaksel, overigens) omdat hij toevallig net als Dilla uit Detroit komt? En die D’Angelo-vocalen, klinken die niet gewoon als een fragment dat Dilla nog moest verknippen tot iets eigens?

Het is Busta’s beste werk in decennia, en een welkome afwisseling na albums als E.L.E. 2 uit 2020 en BLOCKBUSTA uit 2023, die achterbleven bij de verwachtingen. DILLAGENCE 2 daarentegen bewijst dat Busta verre van een artiest is die alleen op zijn nalatenschap leunt en probeert vast te houden aan wat ooit was. Het is pure, ongefilterde hiphop, in de vorm van een liefdesbrief aan een van zijn favoriete producers.

Busta bewijst zo’n 35 jaar na zijn debuut dat hij nog steeds de gave heeft om zijn spreekwoordelijke ass eraf te rappen, en de meeste van de beats zijn geweldig. Jammer dat de geluidskwaliteit óók vaak ass is, wat ervoor zorgt dat zelfs aan de beste tracks van DILLAGENCE 2 een vreemde nasmaak kleeft. Zonde, want de gezamelijke legacy van beide hoofdrolspelers staat als een paal boven water. Wie door die mix luistert, hoort dat er genoeg moois op staat, zodat die niet verkwanseld wordt.

Stream:

,