‘BELAZERED, Vol. 1’: een kijkje in de keuken van Fort BUKU

Na lang zwoegen is het volgende hoofdstuk van Fort Buku eindelijk gearriveerd. Al een ruime vier en een half jaar teasden zowel Tommy Lazarus als RED ons continu op social media met de hashtag #BLZRD. De tag staat voor BELAZERED, de titel van hun gezamenlijke project dat overigens ook als het eerste échte debuutalbum van Tommy Lazarus geldt. Vanaf vandaag is Vol. 1 van de tape overal te beluisteren. In het meerjarig durende proces naar het meesterlijke eindresultaat mocht HIJS twee keer meekijken achter de schermen van Fort Buku.

Het is eind augustus 2021. Om tien uur ‘s ochtends schrik ik wakker van mijn nogal agressieve wekker. Verward druk ik hem weg en zweef nog even in de after-space van de exclusieve gig van The Alchemist bij Doka. Langzaam waan ik mij naar de keuken en met een kop koffie probeer ik mezelf bij elkaar te rapen voor mijn trip naar Friesland. As per usual krijg ik het voor elkaar om nét te lang voor me uit te zitten staren waardoor ik halsoverkop wat essentials in een dufflebag pleur en de deur uit moet racen.

De verse lucht van Fryslân

Na een behoorlijk helse treinreis van ruim drie en een half uur stap ik uit in de middle of nowhere. Mijn telefoon trilt en ik zie een appje van RED binnenkomen: ‘Grijze Peugeot 207 recht voor je neus als je het perron afstapt’. De omgeving is veel groener dan het betonnen landschap van de randstad en ik voel aan mijn longen dat ik de verse lucht van Fryslân goed kan gebruiken. Ik loop het perron af en met een grote grijns staat RED mij op te wachten. Nog geen vijf minuten later komen we aan bij zijn woning in Buitenpost, die geldt als de headquarters van Fort Buku inclusief een volledig uitgeruste studio waar de meeste Buku-platen zijn opgenomen.

Bij aankomst tref ik Tommy in de bijkeuken met een dikke joint. Ik geef hem een boks en vervolgens schenkt RED een kop koffie voor mij in. Voor ik nog de kans krijg een slok te nemen drukt hij een enorm stuk Wagyu beef onder mijn neus. “Check die marbles in het vlees, vanavond krijg jij de échte Buku treatment! Maar eerst gaan we even wandelen en een frisse neus halen. Ook dat is een essentieel deel van de Buku ervaring. Je moet jezelf altijd eerst eventjes goed aarden wanneer je hier binnenkomt.” Na zo’n treinreis snap ik deze filosofie ook wel. Even de randstad achter je laten en de natuur omarmen.

De échte Buku treatment

Bij terugkeer van de wandeling, schuif ik aan een al opgedekte tafel. Als voorgerecht hebben we een frisse pastasalade met wel vijftig flauwe woordgrappen van Tommy als dressing. Nadat we de tafel hebben afgeruimd, begint het échte werk. Terwijl Tommy en ik buiten een sigaret roken, is RED zijn grill aan het klaar maken om bijna twee kilo van het schoonste en mooiste vlees wat ik in jaren heb gezien te roken. “Moet je dit ruiken” zegt hij tegen mij terwijl hij speciaal rookhout aanreikt. Vervolgens verspreidt hij het hout in de grill op een specifieke manier zodat het vlees niet verschroeit en een mooie korst krijgt door de rook.

RED steekt vervolgens een warmtemeter in het vlees om precies te kunnen bijhouden hoe de kerntemperatuur opwarmt. “De meter staat op Fahrenheit in plaats van Celsius, want dat is net wat accurater. Het gaat er namelijk om dat het vlees precies 110 graden Fahrenheit bereikt voordat we het in een pan gaan bakken. Dat is precies die sweet spot.”, legt RED uit. “Dit is echt een science, bro. Er zijn maar weinig mensen die deze formule echt hebben kunnen meesteren zoals RED”, voegt Tommy nog even snel toe. Ik geloof de mannen meteen en sta haast watertandend naast een hard rokende grill.

Jeugdtories

Terwijl we naar de meter kijken die gestaag steeds één graad stijgt, sta ik met Tommy een beetje te ouwehoeren over zijn jeugd. Hij is geboren in Amsterdam, maar groeide zijn eerste jaren op in Griekenland. “Mijn vader is Grieks en ontmoette daar mijn moeder in de 80’s. Ik ben in Nederland geboren, maar direct daarna keerden we terug naar Griekenland. Uiteindelijk wilde mijn moeder toch weer naar Nederland en in ‘92 vond ze toen een huis in Drenthe. Rond ‘97 trokken we naar Almere voor haar werk. Zo ben ik in de randstad terechtgekomen.”

Tommy is alleen niet altijd in Nederland gebleven. Op latere leeftijd emigreerde hij meerdere malen heen en weer. “Het is een stukje identiteit zoeken, weet je? Op een gegeven moment ga je op zoek naar wat thuis is voor jou. Ik voelde me hier niet thuis, dus toen trok ik naar Griekenland. Maar daar voelde ik me ook niet helemaal thuis omdat ik hier ben opgegroeid. Dus dan ga je maar weer terug om te kijken of dit op een andere leeftijd wel voor je werkt.” Dit gebeurde tot nu toe drie keer en ondertussen woont hij alweer een paar jaar in Almere.

110 graden Fahrenheit

Ons gesprek wordt onderbroken omdat de meter bijna 110 graden aantikt en RED plukt snel nog even een handje verse tijm uit zijn tuin. “Zodra de temperatuur ready is, moeten we snel moven”, herinnert hij ons even. Ik ben een beetje afgeleid door het aroma van de verse tijm en het rokende hout samen. Die combinatie zorgt voor een sensorische ervaring die ik nog steeds niet goed kan plaatsen terwijl ik dit stuk schrijf. Een klein minuutje later bereikt de meter zijn doel en we verkassen terug naar de keuken. Hier staat een grote grillpan al op het vuur en vers van de grill wordt de wagyu daar zorgvuldig in gelegd, nog altijd met warmtemeter.

Terwijl hij één kant dicht seared, vertelt RED dat de kerntemperatuur nu 135 graden Fahrenheit moet worden voordat we hem kunnen laten rusten en snijden. Samen met olie, boter, tijm en een aantal tenen knoflook suddert het vlees. Met enorme precisie schept RED het vocht in de pan terug over het vlees. De geur die de hele keuken vult is nog magistraler dan de tijm en het hout samen. Ondertussen loopt het water echt vanuit mijn mond langs mijn kin en raakt bijna de vloer (pause).

De meter raakte ondertussen 135 en het vlees wordt zorgvuldig uit de pan gehaald en in bakpapier gevouwen. “Gebruik trouwens nooit aluminiumfolie om vlees in te laten rusten. Dat is echt zonde van je tijd en geld, want het vlees droogt daardoor uit en er trekken daardoor allemaal foktop stoffen in het vlees”, leert RED mij. Ik krijg hier gewoon een masterclass aan vlees roken en bakken. “Dat is die échte Buku shit”, grijnst RED terwijl Tommy bevestigend knikt. En gelijk hebben ze. Het vlees is zo fucking mals en goddamn, al die smaken bij elkaar voelen haast als een orgasme op mijn tong (heavy pause).

Natafelen

Na het eten blijven we aan tafel zitten en wordt de eerste versie van het album opgezet. Net als de steak was dat een verdomd overrompelende ervaring en ben ik erg onder de indruk van het resultaat. Tommy laat een ongekend hoog niveau zien, waardoor ik geprikkeld raakt om te vragen naar zijn relatie met hiphop. “Ik kom sowieso al uit een muzikale familie, omdat mijn vader zelf een rolling stone is. Dus vanaf kinds af aan leefde ik met muziek om me heen. In groep acht ben ik zelf ook met muziek gaan klooien. Ik kreeg van een homie een cassettebandje met tracks van 2Pac, Bone Thugz-N-Harmony en Wu-Tang. Datzelfde jaar schreven we samen mijn eerste track. Op mijn veertiende ben ik serieuzer gaan rappen, met focus op freestyle. Dat hoor je nu ook nog wel een beetje terug.”

Ondertussen rapt hij nu al ruim twintig jaar, maar niet consistent. Daar kwam een doorslaggevende verandering in door SKAV. “Ik ken SKAV echt al jaren, omdat we vroeger wel eens samenwerkten. Toen ik weer in Griekenland zat hebben we altijd contact gehouden. Hij vertelde dat hij met een album bezig was, dus ik vroeg of hij niet nog een plekkie vrij had. Ik had al meer dan twee jaar geen tracks meer gemaakt en had er echt zin in.” Zodoende is Tommy bij RED beland en werd de track Lijnen voor de Bukuniers opgenomen. “Die klik met RED ging écht snel en SKAV vroeg of ik niet onder Fort Buku tracks wilde uitbrengen. Mijn antwoord daarop was ‘Tuurlijk’.”

Fort Buku

Door de invloed van RED en SKAV werd Tommy vervolgens weer volop de rapgame in getrokken. “RED heeft mij gepushed om te blijven werken en binnen no time lag er een heel album klaar. Ik heb voorheen altijd in groepsverband gewerkt of als duo met bijvoorbeeld Apelazarus. Zo begon het bij Buku ook, door te springen op andermans tracks. Maar voor ik het wist had ik ook een hoop eigen shit liggen. Het begon als een kleine tape, maar we hadden ineens zoveel materiaal dat daar BELAZERED uit geboren is. En hier gaat het niet bij stoppen, dit is pas het topje van de ijsberg”, vertelt Tommy.

De rebirth die RED en Fort Buku voor Tommy zijn rol in de rapgame hebben veroorzaakt, is ook deels waar zijn rapnaam vandaan komt. “Ik heet in het dagelijkse leven gewoon Thomas, dus veel mensen noemden me al Tommy. Lazarus is aan de ene kant een ode aan die vorige formatie Apelazarus, maar aan de andere kant is het ook die figuur die in Bijbelse tories weer uit de dood is opgestaan. Ik vond dat juist wel heel toepasselijk bij hoe ik mijn leven nu opnieuw aan het oppakken ben, weet je? En dat doe ik door middel van dit project ook. Het is voor mij een nieuw hoofdstuk. Lazarus is symbolisch, maar het bekt vooral ook lekker en ik kan er veel op rijmen.”

“Het is out of the box met roots in hardcore hiphop en vooral een schets van hoe mijn brein werkt.”

Hetzelfde geldt voor de titel van zijn aankomende project. “BELAZERED was sowieso redelijk voor de hand liggend als je een woordspeling zoekt tussen Lazarus en RED. Maar er zit ook een rode draad door de hele tape heen; het dagelijks in de zeik genomen worden. Dat kan je op verschillende manieren opvatten en blijft daardoor vooral open voor iedereens eigen interpretatie. Daarnaast kan ik onder deze paraplu een bepaalde stijl en sound kwijt. Mijn muziek bestaat uit verschillende stijlen, maar als je Lazarus en RED samenvoegt is dit de shit die je krijgt. Dát is BELAZERED. Het is out of the box met roots in hardcore hiphop en vooral een schets van hoe mijn brein werkt. Iedereen die hierop staat heeft zijn A-game geleverd en het is echt een Buku project. Alleen in dit geval heb ik de route bepaald.”

Andere route

Hoewel de eerste versie van het album al een vrij solide project was, nam de gekozen route uiteindelijk meerdere wendingen. Het leven is immers niet lineair en kan soms onverwachte sprongen maken. Daarom nemen we in dit verhaal nu een flashforward naar afgelopen maand. Ik had – net als het album – allang een eerste versie van dit verhaal gepend, maar de release werd verplaatst om het een en ander te finetunen. RED belde me op om te vertellen dat alles nu rond was en dat ik dit écht even moest horen. Tegelijkertijd was ook mijn rol met analoge foto’s voor de helft naar de klote gegaan, dus was dit het perfecte moment om weer richting Friesland te trekken. Ditmaal versterkt met fotograaf en homie Dennis Edens om wat candid shots te maken.

Voor een tweede keer onderging ik de helse reis naar het hoge noorden, maar wel met een hoop enthousiasme. Als de eerste versie van het album al insane was, kan dit alleen nog maar beter worden. Aangekomen in Buitenpost nemen we plaats in de studio waar RED en Tommy ons op wachten. “We hadden de hele tijd het gevoel dat er nog iets miste”, vertelt RED. “Dus we hebben geschoven met wat features, wat mensen toegevoegd en een aantal skits aangepast om de rode draad tot een hoger niveau te tillen. Het is even puzzelen geweest, maar met wat nu staat zal niemand ooit meer twijfelen aan wat Tommy onze scene te bieden heeft.”

Verhalen als mitrailleur-schoten

Het is een slimme zet geweest om nog even te puzzelen en daarom de release nog even te verschuiven. Er is een duidelijk verschil te merken tussen de eerste versie en het eindresultaat, wat vooral te voelen valt in de consistentie. De tape begint nog altijd met een skit waarin Tommy vertelt dat hij het simpel gaat houden, maar dat statement is eigenlijk enorme bullshit. Voordat je het je kan beseffen wordt je op je smoelwerk gestompt door de snoeiharde beat van Flippo, waarop Tommy meteen de deur intrapt en laat zien dat hij zowel uitgebreide verses kan pennen als catchy hooks: “Handen hoog met de zippo / Enige wit die ik gebruikt heb is de widow / Ik wil alleen de chips nu, vroeger de flippo / Zeg ze: Fuck you, Fort Buku is voor de kiddo’s.”

Ook valt direct op dat RED zijn beats met dezelfde precisie en geduld heeft getikt als hoe hij vlees bereidt. Zijn sound is zuiver, overweldigend en zoals hij ook ongekend kruiden kan matchen aan een goed stuk vlees, matched hij ook zijn producties aan Tommy’s flow en ongekende cadans. Tussen de tracks door krijg je haast niet de tijd om bij te komen van alle verhalen die Tommy als een soort mitrailleur over je heen schiet. De tape zit vol keiharde bangers met catchy hooks en humoristische skits die bijna elke track aan elkaar knopen. Daarbij covert Tommy met rauwe eerlijkheid onderwerpen als zijn hersenspinsels en zorgen over het leven, persoonlijke ervaringen en zijn meningen over de wereld. Wel alles met een enorme knipoog en een hoop zelfspot zoals niemand dat beter kan als hijzelf.

Als goede rode wijn bij een bijzonder stuk vlees

Op de tape staan ook zorgvuldig uitgekozen features. Van een vaste kern aan Bukuniers als SKAV, dOOp en J.A.E., tot aan rappers uit andere affiliated cliques als Dookie, Jojo Wavy én Rico. Bovendien narrate Jojo Wavy als kers op de taart ook nog eens door heel het album heen, om zo net als de skits de rode draad feilloos vorm te geven. De combinatie van Tommy en RED is echt een probleem voor de rapgame en je merkt dat iedereen daardoor extra hard hun best doet op deze tape.

All in all klopt de samenwerking tussen Tommy en RED op dezelfde wijze als wanneer je een goede rode wijn koppelt aan een bijzonder stuk vlees. Je merkt direct aan de dynamiek tussen de twee dat ze elkaar écht goed hebben leren kennen en zo op elkaar zijn gaan inspelen op een zeer organische wijze. Het zijn haast verloren broers die elkaar vijf jaar geleden weer gevonden hebben en dat hoor je terug. Het album is verfrissend, hypnotiserend en vooral het wachten waard geweest. Goede dingen hebben immers even wat tijd nodig en in al die tijd hebben ze zoveel geproduceerd dat er na Vol. 1 zeker nog een vervolg komt. Oh, en niet geheel onbelangrijk: Waar jullie dachten veel meer te lezen over de muziek, heb ik jullie met mijn ellenlange stuk over steak roken ondertussen ook even goed BELAZERED.

Check het album hieronder.

,