Toen de Grammy-nominaties voor de aankomende editie van de jaarlijkse awardshow bekend werden gemaakt, buzzde social media vooral over de atypische lijst met genomineerden voor Beste Rap Album. Ik moet eerlijk toegeven, ik was zelf ook blij met de waardering die nominaties voor Jay Electronica, Royce Da 5’9” en Freddie Gibbs met zich meebrengt. Maar toen ik een tweede keer keek, bleek dat die verschuiving nog altijd niet de meest dynamische kracht van hiphop anno 2020 belichtte; vrouwen. Vandaag, krap een week vóór de uitreiking van de gouden platenspelers én op Internationale Vrouwendag, besluiten we dan maar het heft in eigen handen te nemen.

“Wij vrouwen zijn altijd al getalenteerd geweest. Maar er is een tijd geweest dat er maar voor één vrouw tegelijkertijd plek was. Er zijn zoveel mannelijke rappers die helemaal niets te zeggen hebben, maar we prijzen ze alsnog met z’n allen de hemel in. Hoeveel er ook komen.”

Het zijn de woorden van Megan Thee Stallion, die praat over de gendergelijkheid in de rapgame, anno 2019. Ze heeft natuurlijk geen ongelijk. Het door mannen gedomineerde genre heeft een lange en gecompliceerde relatie met rappende vrouwen. Zo gecompliceerd zelfs, dat het tegenwoordig raar voelt om termen als female mc’s te gebruiken. Laat staan het tenenkrommende ‘femcees’. Onderscheid zouden we niet meer moeten maken, zeker na een jaar als 2020, waarin er zoveel records werden gebroken; Nicki Minaj, Cardi B, Doja Cat en de voorgenoemde Megan Thee Stallion beleefden allemaal een zeer succesvol jaar.

“Ze is niet één van de beste vrouwelijke rappers, ze is gewoon één van de beste rappers van 2017, period”, schreven we in 2017 al over Rapsody. In het laatste decennium groeide ze uit tot een stem voor alle vrouwen in de muziekindustrie. Maar eigenlijk is in iedere tijdsgeest van de hiphophistorie wel een aantal vrouwen aan te wijzen die geschiedenis hebben geschreven. Van pioniers als MC Lyte en Queen Latifah, via 90’s heldinnen als Lauryn Hill en Missy Elliott naar onlangs doorgebroken talenten als City Girls en Saweetie; het wordt tijd dat we in gaan zien dat het hiphoplandschap er zonder vrouwen een stuk saaier had uitgezien.

De dames die we deze week in onze Spotify-playlist hebben gezet, hebben dan ook allemaal een belangrijke stempel gedrukt op hiphop. Vrouwen innoveren en veranderen de regels van het spel. Ze zetten trends, geven een stem, breken records en zijn bovendien succesvol met meer dan alleen rap. Veel van hen combineren hun raps met het moederschap en ondernemerschap, en zetten ondertussen een standaard voor succesvolle muziekcarrière.

“Deze cultuur beweegt niet voorwaarts zonder vrouwen, en het is geweldig omdat nu zichtbaar wordt dat er ruimte is voor ons allemaal. Én we doen het op hoog niveau”, vertelde Rapsody aan Billboard. “We maken een groot deel van de beste muziek die nu uit is. We hoeven niet met elkaar te vechten voor één spot, want dat is een illusie. En zijn divers; zeker als je kijkt naar muziek die buiten de mainstream gemaakt wordt.”

Dat vechten voor één spot werd ook eens pijnlijk duidelijk toen de misogyne boodschappen in Nederlandse hiphop aan de kaak werden gesteld. Vrouwelijke rappers beaamden dat hen ‘door de muziekindustrie’ werd ingepeperd elkaar te moeten haten, omdat er maar weinig plek was voor vrouwen. “Het eerste dat een platenbaas bijvoorbeeld zegt nadat hij een artiest tekent: ‘Je bent veel beter dan die andere meiden op de streets. Het is tien keer niks wat er gaande is in vrouwenhiphop”, vertelde I Am Aisha daarover tegen 3voor12. “Dan wordt al een duivels zaadje geplant, dan wil je niet meer met andere vrouwen samenwerken, dan wil je de queen zijn. Dat is echt toxic.”

Zulke uitspraken zorgen voor besef, waarna er gehandeld kan worden. En gelukkig is ook daar een shift gaande. Er wordt mét elkaar gewerkt in plaats van tegen elkaar. Neem de hit Best Friend, waarvoor Saweetie collega’s Doja Cat en Stefflon Don inschakelt. En neem in Nederland bijvoorbeeld Melissa Lopes, die op haar nieuwste single Up Down samenwerkt met Dylisa. Het zijn nog maar een paar voorbeelden van vrouwen die elkaar sterker in plaats van dat ze elkaar van de troon willen stoten. Er is nu ruimte voor alle queens, en niet voor slechts één.

Alleen die term al; ‘vrouwenhiphop’. We krijgen er spontaan jeuk van. Net als van het percentage vrouwelijke artiesten op hiphopevenementen overigens. Bij de laatste editie van WOO HAH! in 2019 was slechts zes procent van de optredende acts van het vrouwelijk geslacht. Dat doen ze bij Openair Frauenfeld anno 2021 in elk geval een stuk beter. Mocht het Zwitserse festival dit jaar doorgang vinden, staan in juli Doja Cat, City Girls, Young M.A., CHIKA, Danileigh, Flo Milli, Mulatto, Haiyti, Badmomzjay, Eunique en Naomi Lareine op de planken. Dat is 17% van het totale aantal acts. Ook nog niet genoeg, maar in elk geval een stap in de goede richting. Met de wetenschap dat andere Europese festivals uit dezelfde poel met acts gaan vissen, klinkt dat hoopvol.

Ter ere van alle rappende vrouwen, vullen we niet alleen onze wekelijkse playlist met de meest harde tunes, maar is het ook de kick-off van de nieuwste HIJS-playlist die bijgehouden gaat worden. De Who Run This Mother…-afspeellijst is vanaf nu hier te volgen. Stuur ‘m hoe dan ook naar de volgende fool in je tijdlijn die er Jermaine Dupri-achtige gedachten op nahoudt. Want dat People hem anno 2019 nog een podium bood om te vertellen “dat vrouwen allemaal over hetzelfde rappen en dat het allemaal strippers zijn”, helpt natuurlijk niet mee aan de algemene beeldvorming.

Maar zelfs hij moet inmiddels het antwoord weten op die ene vraag: Who run this motherfucker?

Precies. Hoog tijd dat we als algehele hiphopscene ook de vrouwen hun bloemen gaan geven.

Hieronder check je een playlist met 20 recente hiphoptracks van vrouwelijke makelij (ook onze algemene Spotify-playlist van deze week), en als daaronder een playlist met daarin de ‘all time goddesses’, volgens onze redactie. Cheers!

Meer Achtergronden