Als je Lil Wayne luistert, had je vast een lage Cito-score ooit, back in tha days. Outkastlovers halen genadezesjes. Maar wie van Radiohead en good ol’ Beethoven houdt, is een nerd met een bril met een pleister. Een Amerikaanse softwareprogrammeur deed pas een leuk onderzoek. De goede man vergeleek cijfers van eindexamenkandidaten met hun muzieksmaak. Compleet met een gezellig plaatje met gekleurde balletjes zag het er best indrukwekkend uit. ‘Music that makes you dumb’, stond er aanmoedigend boven, met uiterst links muziek voor domme mensen en rechts die voor de smartasses.

Ik weet wel hoe dat gaat met zulk soort onderzoeken. Ook dit onderzoek zit vast heel aardig in elkaar en is heus wel ergens op gebaseerd. Maar wat gebeurt er dan: je bekijkt met zijn allen globaal het gezellige grafiekje, zoekt aan welke kant je idolen staan en laat wat schreeuwerige tweets uitgaan. De tweuris brak dus even lekker uit: ‘OMG this study proves that I’m really stupid!’ En ook: ‘Fans of Lil Wayne have the lowest average SAT scores. Color me completely unsurprised.’
Zit je dan, als Lil Wayne-fan.
Ik voelde me ook wel even beledigd: Nas-fans zijn namelijk even slim als Bon Jovi-dwepers. En als je Akon luistert, ben je iets slimmer dan als je Jay-Z opzet. Ongemakkelijk voelde ik me ook, want ik houd dus echt van Lil Wayne.
De heren rappers en arrenbieërs kwamen er überhaupt niet al te best vanaf natuurlijk. Dat was wel vervelend, want ik houd eigenlijk vooral van hiphop. Door alle samples kan ik oude soul en funk best hebben, en o ja, arrenbie. Dat moet je eigenlijk – heel Matthijs – een guilty pleasure vinden, maar voor mij is het een openlijke geneugte. Maar daarna houdt het echt wel op. Verder houd ik namelijk echt nergens van. Ik wantrouw mensen die zeggen: “Ik hou van alle muziek, van klassiek tot dance.” Juist ja, dus je houdt van Mongoolse keelzang, L.A. the Voices, atonale jazz en van Geto Boys én Vengaboys. Guilty pleasures heb ik dan ook niet, maar wat ik gek genoeg wel heb, is een groot aantal cd’s van Sufjan Stevens. En die heb ik al een tijdje, die heb ik niet vrijdagmiddag vlug gekocht om mijn IQ wat op te vijzelen.
Want wat is namelijk de kwestie: als je Sufjan luistert, ben je volgens het onderzoek heel slim. Ik vertel tijdens het eten aan mijn dochter over deze nieuwe identiteitscrisis, want ben ik nou dom of slim? Was ik, als ik minder Lil Wayne had geluisterd, misschien raketgeleerde geworden? Maar, krabbel ik terug, eigenlijk houd ik ook weer niet zo heel erg van Weezy, toch? Alleen van Let the Beat Build ja, daar heb je gelijk in. En van Comfortable, wrijft mijn dochter erin. Ja, maar dat is met Babyface! Als dat al niet meer mag?
“Waaróm heb jij eigenlijk Sufjan-cd’s?” vat mijn dochter het probleem wat treffender samen. Geen idee. Sufjan vatte ooit het plan op om over elke Amerikaanse staat een cd te maken. Na twee staten hield hij ermee op en zei hij dat het een promotietruc was. Zou ik ook gezegd hebben. Ik heb Sufjan niet alleen talloze keren in de kast, ik zag hem zelfs talloze keren live. Een keer droeg hij om een onduidelijke reden een duikbril, de andere keer gooide hij opblaasbare kerstmannen in het publiek en verzocht hij of mensen alsjeblieft niet wilden roken. Maar ik vind wat hij maakt allemaal even prachtig. Zelfs zijn kerstcd’s. Sufjan maakte ook een instrumentale cd die geloof ik een ode aan een snelweg is. Dat snapte ik niet helemaal, maar verder is het dus wel slim om hem goed te vinden. Prettig.

 

Uren later, tijdens alcoholhoudend vrijdagavondvermaak, wordt er natuurlijk ook nog een vervolgonderzoek geboren. ‘Hip-Hop that makes you dumb’. Ook met een gezellige grafiek erbij natuurlijk. We zouden dan niet alleen onderzoek doen naar luistergedrag, nee, er kwam ook wat aanvullend onderzoek naar het gedrag van de hiphopminner in zijn natuurlijke habitat. Maar ik zag al waar dat naar toe ging: de student die het klaarspeelt om op een borrel 17 minuten over de nieuwste Marley Marlproductie te praten, die Criminal Minded nog op tape bezit en die The Roots al zes keer zag, die haalt uiteindelijk de 9.3. En de vriendelijke stakker die altijd Ja Rule luistert tijdens het college statistiek, een hele nacht in slaapzak voor de platenzaak doorbracht om zeker te zijn van een exemplaar van YG’s My Krazy Life en als klap op de vuurpijl overweegt om, net als Gucci Mane, een ijsje in zijn gezicht te laten tatoeëren, eindigt in de koekjesfabriek, pinda’s op kano’s leggend.
Ik zou het onderzoek daarom wat manipuleren. Met deze extra test. Tien vragen die genadeloos je hiphop-IQ in beeld brengen.

 

1. Wat draagt Snoop in de clip van Gin and Juice? a. Een Long Beach-onesie b. Een gestreepte pyjama c. Een geblokte pyjama d. Een gouden badjas
2. Waarom mist de ‘G’ in MC Eihts naam, according to dj Quik (zonder c)?
3. Welke voormalig obese rapper rapt knus een woordje mee op Finest Hour van Jay Rock?
4. Goh, ik hoorde net dat je Compton van Kendrick en Dre zo dik vindt. Nou, dat vind ik ook. Vooral het einde. Maar wist je ook al dat er al eens eerder een rapper een track uitbracht met de titel Compton? Ja? Wie dan? 
5. Playa Hamm en …. (vul een naam in)?
6. Is Warren G Dr. Dre’s neef? Nee? Wie is dan zijn neef?
7. Is de volgende uitspraak juist of onjuist: dj Yella runt momenteel een struisvogelboerderij in Texas. Licht je antwoord toe.
8. Welke rapper heeft er Herbert Anthony Stevens in zijn paspoort staan?
9. Welke rapper samplet welke rapper in Don’t Fight Tha Pimpin’?
10. Maak de zin af: To My Momma, I’m her real…

 

Een lage score wordt óók in onheilspellende fluorescerende kleuren zichtbaar in de gezellige grafiek.
Maar even in het algemeen: van hiphop word je niet dom. Hooguit moe, als je de wekker in het holst van de nacht laat afgaan om The Midnight Life van dj Quik te luisteren. Maar dat leek me dan ook de bedoeling van de plaat. Ik vergat ook een keer bijna naar mijn werk te gaan, omdat ik steeds maar weer opnieuw Gangsta van Adje opzette. Misschien blijkt ooit wel uit onderzoek dat luisteraars van Adje (en ook van dj Quik) vaker ontslagen worden.
Ik twitterde dat ook nog even aan Adjedonnie zelf, van dat vergeten naar de zaak te gaan, en die tweette toen terug dat hij dat ‘real’ vond. Realness, daar zit een fijn nieuw onderzoek in.

Meer Achtergronden