Al is het deze maand precies twintig jaar geleden dat de legendarische Aaliyah overleed, haar wereldwijde invloed als trendsettende prinses van r&b is nog altijd ongekend. Ze blijft generaties artiesten en luisteraars inspireren: nog altijd wordt haar muziek vaak gesampled, zeker in hiphop, en behaalt ze postuum nog maandcijfers die in de miljoenen lopen. Echter ontbreekt het grootste deel van haar oeuvre op de streamingplatformen. Het goede nieuws voor fans van haar muziek: daar komt binnenkort verandering in. Het slechte nieuws: niet iedereen is daar even blij mee.

Blackground Records 2.0 is een partnership aangegaan met independent label en uitgever EMPIRE. Concreet betekent dat dat het debuutalbum van Aaliyah binnenkort niet meer haar enige op Spotify beschikbare plaat zal zijn. Binnenkort voegen haar dubbelplatina-albums One In A Million uit 1996 en Aaliyah uit 2001 zich bij haar digitale bibliotheek. En niet alleen dat: de albums zullen ook opnieuw worden uitgegeven op cd en vinyl. Daarmee gaat een langgekoesterde wens van veel fans in vervulling.

#AaliyahIsComing

De legendarische Blackground-catalogus wordt vanaf 20 augustus uitgebracht in een bijna chronologische volgorde. Dat betekent dat niet alleen Aaliyah’s platen zullen verschijnen. Ook vijftien andere studioalbums van onder meer Timbaland & Magoo, Toni Braxton en Tank zullen beschikbaar worden.

De 2.0-variant van het label hintte de afgelopen dagen al naar de release van Aaliyah’s discografie op streamingdiensten. Er is een nieuwe website de lucht in gegaan, de bijbehorende hashtag #AaliyahIsComing werd trending en een oplettend fan-account wist op te merken dat Spotify op follow had geklikt bij Blackground. Er wordt door fans voornamelijk enthousiast op gereageerd.

Toch is niet iedereen blij met de release. Een dag voordat het ogenschijnlijk heugelijke nieuws wordt gepresenteerd, zetten de nabestaanden van de overleden zangeres een krachtig statement online. Daarin geven ze aan een al twintig jaar durende strijd te leveren. “Daarbij hebben we schimmige tactieken van misleiding moeten doorstaan, met ongeautoriseerde projecten met als doel deze te bezoedelen. We zijn altijd verward geweest over waarom er zo’n vasthoudendheid is in het veroorzaken van méér pijn, naast wat we al moeten verwerken voor de rest van ons leven.”

#IStandWithAaliyah

Aaliyah’s team lijkt dus net op tijd lucht te hebben gekregen van de re-release van de albums. De timing van hun bericht komt dan ook niet uit de lucht vallen. “Nu, in dit twintigste jaar, dwingt deze gewetenloze poging om Aaliyah’s muziek uit te brengen zonder enige transparantie of volledige verantwoording aan haar nabestaanden, ons hart om te spreken. Hoewel we onszelf en haar nalatenschap rechtmatig en rechtvaardig zullen blijven verdedigen, willen we de onvermijdelijke aanvallen op ons karakter door alle individuen die uit de schaduw zijn opgedoken om van Aaliyah’s levenswerk te profiteren, voorkomen.” Ze sloten het bericht af met te zeggen dat ze streven naar afsluiting, zodat ze de missie kunnen hervatten om het Aaliyah Memorial Fund, en andere creatieve projecten die Aaliyah’s ware essentie belichamen, te laten groeien. Het ging eveneens gepaard met een hashtag: #IStandWithAaliyah.

Het Twitter-account van het team, gerund door Aaliyah’s broer Rashad Haughton, laat regelmatig dit soort statements los, maar kent wel het belang van het heruitgeven van de muziek. In januari van dit jaar lieten ze al weten dat dat een complexe zaak is. “Hoewel we jullie gevoelens en verlangen om Aaliyah’s muziek vrij te geven delen, moeten we erkennen dat deze zaken niet binnen onze controle liggen en helaas tijd kosten. Ons onvermogen om Aaliyah’s kunstenaarschap met de wereld te delen is voor ons net zo moeilijk geweest als voor jullie allemaal.” In 2020 brachten ze juist een hoopvol bericht naar buiten, toen ze meldden dat ze met verschillende partijen in gesprek waren om de muziek eindelijk beschikbaar te maken.

Een complexe situatie

Het gesplitste eigendom van Aaliyah’s catalogus maakt het moeilijk voor de nabestaanden om aan die wens te voldoen. Fans blijven vragen om meer muziek naar Spotify en Apple Music te brengen, maar tot nu toe bleef het altijd bij Age Ain’t Nothing But A Number. Dat eerste album werd uitgegeven door Jive Records. De platen van erna werden uitgegeven bij respectievelijk Atlantic Records en Virgin. Allen onder de vlag van Blackground Records, dat gerund werd door haar oom Barry Hankerson. En waar ontbrekende puzzelstukken in een catalogus meestal worden toegeschreven aan zaken als juridische gevechten of podingen om betere royalties te verkrijgen, schreef Complex in 2016 dat “er geen logica zit achter het ontbreken van Aaliyah’s digitale discografie.”

Het Amerikaanse muziekplatform stelt dat Hankerson nog meer gesloten werd na de dood van zijn nichtje in 2001. De eeuwig mysterieuze labeleigenaar is er nooit volledig van hersteld, schreven ze toentertijd. Blackground Records ging ter ziele maar wordt, na diverse rechtzaken waarmee Hankerson te maken heeft gehad, met de 2.0-versie nieuw leven ingeblazen. Hij is opnieuw betrokken bij het label, dat naar Atlanta is verhuisd. Twaalf jaar na de laatste release heeft hij daar een dame gevonden die er nieuwe muziek wil uitbrengen: Autumn Marini, die vorige week een video heeft opgenomen voor haar eerste single.

De familie heeft geen inspraak

In samenwerking met EMPIRE is er nu de herlancering van het label. Ghazi Shami, CEO en oprichter van EMPIRE: “Blackground Records herdefinieerde populaire muziek zoals we die kennen. We zijn blij om Blackground Records 2.0 een thuis te bieden en mee te bouwen aan hun onafhankelijke verhaal.” Het label bezit de masters van Aaliyah’s opnames, en omdat zij haar eigen muziek of teksten niet geschreven heeft, hebben haar nabestaanden dan ook geen aandelen in de auteursrechten van de liedjes. Uiteindelijk werd The Aaliyah Estate pas op de hoogte gebracht van de EMPIRE-deal nadat deze definitief was, zonder enige inspraak te hebben gehad.

Na meerdere pogingen van Aaliyah’s familie – haar broer en moeder runnen haar zaken – komt de muziek dan toch richting de streamingplatformen. Het getouwtrek eromheen geeft echter een bittere bijsmaak. Sommige Twittergebruikers stellen dat Hankerson alleen deze muziek uitbrengt om zijn label en zichzelf weer op een financieel gezonde rails te krijgen. Het is nog maar de vraag of er überhaupt opbrengsten ervan gaan naar de voorgenoemde instanties die de familie ondersteunt. Met deze uitkomst lijkt de droom van alle partijen uit te komen, maar alleen de fans winnen. Zij krijgen waarvoor ze zo lang op de deuren hebben geklopt: de muziek op de streamingdiensten.

Beide kampen zijn bezig met zieltjes winnen, maar dit gaat verder dan slechts een hashtag-battle tussen Hankerson’s #AaliyahIsComing en #IstandWithAaliyah van zijn bloedeigen zus en neef. Het besmeurt de legacy van een multi-getalenteerd artiest. Hopelijk komen alle partijen hieruit en krijgt Aaliyah de rust die ze twintig jaar na haar overlijden verdient. Deze familie-tragedie verdient namelijk een einde.

Aaliyah Dana Haughton overleed op 25 augustus 2001. Een vliegtuigcrash op de Bahama’s, nadat ze daar een clip opnam, werd haar en zeven anderen fataal.

Vanaf 20 augustus verschijnt er wekelijks (!) minimaal een album uit de Blackground-catalogus, te beginnen met Aaliyah’s One In A Million.

Meer Achtergronden, Nieuws