15 jaar later: hoe J. Cole onder de ‘Friday Night Lights’ het speelveld betrad

Het mocht dan wel al zijn derde officiële mixtape zijn, toch schenen schijnwerpers het felst toen een jonge Jermaine Cole – een veelbelovende nieuwkomer uit North Carolina – in 2009 het veld betrad met zijn iconische Friday Night Lights. Hij had net een kersvers contract op zak bij JAY-Z’s Roc Nation, maar moest nog altijd vechten voor erkenning; bij potentiële fans maar ook bij de mensen van het label. Die twijfelden namelijk of de zeer persoonlijke nummers die hij had geschreven levensvatbaar zouden zijn. Vijftien jaar later weet de hele wereld beter: Friday Night Lights is J. Cole’s sneltrein naar faam gebleken. Een terugblik.

De songs waren in eerste instantie bedoeld voor zijn Roc Nation-debuutalbum Cole World: The Sideline Story. In plaats van ze te laten verloederen op de plank, besloot Cole ze uit te brengen op een gratis te beluisteren project. Slechts één van de tracks zou namelijk de officiële selectie halen; In The Morning. Door de rest alsnog in mixtape-vorm uit te brengen, gaf J. Cole zijn fans een ongefilterd beeld van zijn talent en vastberadenheid. Én de stroefheid waarmee je – zelfs als getekend artiest – te maken kunt krijgen in de muziekindustrie. De reacties waren al snel overweldigend. Binnen enkele uren was de tape een trending topic op zowel Twitter als Google en werd ‘ie miljoenen keren gedownload via DatPiff. Een nieuwe ster was geboren.

Achter de knoppen, achter de microfoon

‘FNL’ gaf de grootste glimp tot dan toe, van de artiest die J. Cole uiteindelijk zou worden. Zijn eerdere mixtapes (The Come Up uit 2007 en The Warm Up uit 2009) hadden hem een schare fans opgeleverd, maar toonde nog niet zijn definitieve skillset. Vaak rapte hij daarop op beats van anderen, of was hij duidelijk op zoek naar een eigen stijl. Op Friday Night Lights kwam Cole volledig tot zijn recht. Op veelal eigen producties was een ontluikende rapper-producer te horen die even bedreven was achter de knoppen als achter de microfoon.

Toch konden fans nog altijd de echo’s van Cole’s idolen waarnemen. De rijke soulsamples en meerlagige vocal-loops in Before I’m Gone doen deken aan de kenmerkende stijl van Kanye, en de titel Villematic is een duidelijke knipoog naar Nas’ classic. Maar dan over Devil In A New Dress, waarop hij zich hardop verwondert over hoe zijn leven plots onderhevig is aan verandering. “’Cause now I’m dealing with money I never seen before R&B chicks want me—that was just dreams before…”

De keerzijde van succes

Op 23-jarige leeftijd dropt hij een wrange wijsheid, en waarschuwt hij de luisteraar en zichzelf dat de uiterlijke vertoningen van roem bedrieglijk kunnen zijn. Het is een moment dat de fase waarin hij zat samenvat: bedachtzaam, hongerig en scherpzinnig observerend over de compromissen die komen kijken bij ambities en succes.

Uiteindelijk komt Cole’s eigen identiteit door al die invloeden perfect door. Hij knipoogt naar klassieke hiphopgeluiden en stijlen, maar doordrenkt iedere song met passie en eerlijkheid die zijn eigen diepgang benadrukken. Autobiografische details, oprechte eerlijkheid, en jezelf niet groter voordoen dan je bent: Cole in een notendop. Dit is Jermaine, een jongen uit Fayetteville met grote dromen en littekens van zijn reis tot dan toe. Een jongen die net zo makkelijk het moment dat hij zijn maagdelijkheid verloor overpeinst, dan dat hij rapt over de afwezigheid van vaders in zwarte gezinnen en hoe dat problemen in achterstandswijken veroorzaakt.

Zelfvertrouwen

In de bredere context van J. Cole’s carrière had Friday Night Lights makkelijk overschaduwd kunnen worden door alles wat erna kwam. Het officiële debuutalbum Cole World: The Sideline Story dat hem naar de mainstream katapulteerde, maar ook tours met Drake, en uitverkochte eigen arenashows over de hele wereld. Maar in de loop der jaren gebeurde er iets interessants: in plaats van te worden vergeten als een loutere opstap, groeide Friday Night Lights uit tot een classic op zich. Voor veel trouwe fans is deze mixtape de meest pure distillatie van wat J. Cole zo bijzonder maakt, ver weg van platenbazen en commerciële druk.

Friday Night Lights was tevens het moment waarop Cole blaakte van het zelfvertrouwen. Hij sprak uit dat hij het zou gaan maken, welke kant het kwartje ook op zou vallen. “Ima kill the game and invite witnesses”, rapt hij. En hij erkent dat zelfs als succes hem een slecht mens maakt, al het andere dat goedmaakt: “My own worst enemy but f– it either way I can’t lose.” Succes zal vereisen dat je vrienden en geliefden achterlaat en je zal veranderen – ten goede of ten kwade. Als je zo vooruitziend bent op je 23e, wordt je een grote. Waarvan akte.

Stream:

,